|
Edukacja globalna to dziedzina edukacji oparta na wartościach humanistycznych takich, jak: godność człowieka (dignitas hominis), sprawiedliwość, solidarność i wolność. Stanowi odpowiedź na procesy globalizacyjne zachodzące we współczesnym świecie. Jest postrzegana aksjologicznie w kategoriach formalnego i nieformalnego procesu edukacji.
Jej zakres tematyczny uwzględnia problematykę ekologiczną i międzykulturową; obejmuje m.in.: zagadnienia współzależności globalnych, zrównoważonego rozwoju, heterogeniczności kulturowej (w wymiarach lokalnym i globalnym), problematykę rozwiązywania konfliktów oraz ochrony praw człowieka.
Celem tak rozumianej edukacji jest:
- kształtowanie społecznej świadomości poprzez ukazywanie globalnych współzależności, jakie łączą regiony i kultury, kraje i ludzi oraz ukazywanie zjawisk i przeobrażeń będących wyzwaniem dla całej ludzkości,
- rozwijanie myślenia refleksyjnego i krytycznego oraz sytemowego spojrzenia na skomplikowaną, wielowymiarową rzeczywistość współczesnego świata,
- kształtowanie świadomości własnych uwarunkowań i ograniczeń, budowanie umiejętności przekraczania barier wynikających z percepcji rzeczywistości przez pryzmat własnej kultury,
- kształtowanie umiejętności i budowanie motywacji niezbędnych do podejmowania świadomych i celowych działań zmierzających do budowy bardziej sprawiedliwego i lepszego świata dla mieszkańców krajów Globalnego Południa i Globalnej Północy,
- kształtowanie umiejętności efektywnej współpracy z różnorodnymi podmiotami, opartej na szacunku, tolerancji i partnerstwie.
Nie ma jednej wspólnej, obowiązującej powszechnie definicji edukacji globalnej, bowiem wynika ona z kontekstów (społecznych, kulturowych, politycznych), specyficznych potrzeb i problemów, jest też odmiennie realizowana przez różne państwa.
Zakres działań podejmowanych w ramach edukacji globalnej często (również na gruncie danego kraju) różni się tematyką, celami, kompetencjami i technikami ich rozwijania.
W literaturze możemy spotkać edukację globalną i rozwojową jako dwie pokrewne dziedziny, często nawet ze sobą utożsamiane jako globalna edukacja rozwojowa.
Nowa Encyklopedia Powszechna PWN definiuje edukację globalną jako "koncepcję umiędzynarodowienia edukacji, której celem jest wyposażenie młodego pokolenia w 'świadomość globalną' propaguje pluralizm, tolerancję i dialog międzykulturowy; akcentuje dobro wspólne ludzkości; odzwierciedla uniwersalistyczne tendencje we współczesnej pedagogice". W niektórych definicjach edukacja ekologiczna i międzykulturowa są komponentami edukacji globalnej.
Szerzej: Markowska-Manista, U., Niedźwiedzka-Wardak, A. (2009). Problematyka edukacji globalnej i zrównoważonego rozwoju a polska szkoła [w:] Miesięcznik Dyrektora Szkoły nr 9 (013) październik-listopad 2009 oraz nr 10 (014) grudzień 2009
Opracowanie:
Urszula Markowska-Manista
Aleksandra Niedźwiedzka-Wardak |
Definicje
